Post-truth and Epistemic Agency

Abstract

Nepnieuws, samenzweringstheorieën, echokamers, alternatieve feiten. Ons politieke landschap lijkt zich in een crisis van kennis te bevinden: een ‘post-truth’ toestand waarin emoties en persoonlijke overtuigingen belangrijker zijn dan feiten. Dit is niet alleen een probleem voor kennis maar ook voor democratie: politici liegen schaamteloos, en burgers kunnen het niet eens worden over de feiten, laat staan over beleid. Deze dissertatie geeft antwoord op de vraag hoe post-feitelijke communicatie daarnaast ook ons vermogen beïnvloedt te navigeren in een wereld van informatie. Dit vermogen is gestoeld op verschillende houdingen en vaardigheden, zoals (zelf)vertrouwen, openheid van geest en het kunnen herkennen van betrouwbare bronnen. De dissertatie bestaat uit vier studies van post-feitelijke praktijken die deze eigenschappen op verscheidene wijze ondermijnen: (1) post-truth retoriek, (2) populisme en echokamers, (3) vals evenwicht in traditionele media en (4) emotionele manipulatie op online platforms. Alle vier praktijken, zo toon ik aan, maken ze het moeilijker om kennis te vergaren of te delen. Bijvoorbeeld door verwarring te zaaien, wantrouwen of negatieve emoties aan te wakkeren, of bewijs te vertroebelen. Bovendien bereikt in elk van studies een machtig individu of instituut dit resultaat door het debat te herstructureren en de aandacht te manipuleren. Deze centrale bevindingen uit de dissertatie dragen bij aan ons inzicht in de precieze aard van hedendaagse politieke uitdagingen. Ze bieden een beginpunt om na te denken over verantwoordelijkheid en weerstand. Ten slotte kunnen ze richting geven aan verder onderzoek naar manipulatie, zelfvertrouwen en de psychologie van politieke kennis.